Từ Thăng Long đến Diên Khánh: Hành trình của di sản đạo học Việt

Tôn vinh di sản giáo dục Việt qua triển lãm về Văn Miếu.

Triển lãm giới thiệu gần 100 hình ảnh, tư liệu và hiện vật, tái hiện quá trình hình thành, phát triển của Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long, trung tâm giáo dục và đào tạo lớn nhất của Việt Nam thời quân chủ, đồng thời giới thiệu Văn Miếu Diên Khánh – một trong số ít Văn Miếu cấp tỉnh còn được bảo tồn đến ngày nay. Qua đó, triển lãm làm nổi bật sự gắn kết giữa Văn Miếu của quốc gia với hệ thống Văn Miếu địa phương, phản ánh sức lan tỏa của truyền thống hiếu học và văn hiến trên khắp cả nước.

Theo tư liệu tại triển lãm, Văn Miếu được vua Lý Thánh Tông cho xây dựng vào năm 1070 để thờ Khổng Tử và các bậc Tiên thánh, Tiên hiền. Đến năm 1076, vua Lý Nhân Tông thành lập Quốc Tử Giám – trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Trải qua gần một thiên niên kỷ, Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, đồng thời là nơi đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước.

Các bạn nhỏ được tham gia nhiều hoạt động bên lề, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo.

Từ mô hình Văn Miếu Thăng Long, nhiều Văn Miếu được xây dựng tại các địa phương nhằm phát triển giáo dục và tôn vinh hiền tài. Trong đó, Văn Miếu Diên Khánh được xây dựng năm 1803 dưới triều Nguyễn, trải qua hơn 200 năm với nhiều lần di dời, trùng tu và được đại trùng tu vào năm 2008. Hiện di tích có khuôn viên rộng gần 1,8 ha, gồm các hạng mục kiến trúc truyền thống như Nghi môn, Nhà bia, Tiền tế, Chính điện, Tả vu và Hữu vu. Không chỉ có giá trị về lịch sử và kiến trúc, nơi đây còn thường xuyên diễn ra các hoạt động khuyến học, khuyến tài, giáo dục truyền thống và nghi lễ văn hóa của địa phương.

Triển lãm được xây dựng với bốn chủ đề gồm: Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long; Quốc Tử Giám – Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam; Bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu – Quốc Tử Giám; và Văn Miếu Diên Khánh – Di sản văn hóa của vùng đất Khánh Hòa. Nội dung giúp công chúng tìm hiểu về sự hình thành nền giáo dục khoa cử Việt Nam, vai trò của các vị minh quân như Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lê Thánh Tông cùng nhà giáo Chu Văn An; đồng thời giới thiệu những nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản thông qua nghiên cứu, giáo dục di sản, chuyển đổi số, tour đêm và các sản phẩm văn hóa sáng tạo.

Sự kiện góp phần tôn vinh truyền thống hiếu học, lan tỏa giá trị của hệ thống di tích Nho học Việt Nam và tăng cường kết nối di sản giữa các địa phương.

Bên cạnh không gian trưng bày, triển lãm còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm như mài mực, tập viết chữ Hán bằng bút lông, in tranh mộc bản từ hoa văn trên bia Tiến sĩ và đóng sách Nho sinh bằng giấy dó. Các hoạt động tương tác góp phần giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản bằng những trải nghiệm trực quan và sinh động hơn.

Theo Ban Tổ chức, triển lãm không chỉ góp phần quảng bá giá trị của hệ thống Văn Miếu Việt Nam mà còn tăng cường giao lưu văn hóa giữa Thủ đô Hà Nội và tỉnh Khánh Hòa. Đây cũng là dịp khẳng định vai trò của di sản văn hóa trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng nhân tài, xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa bền vững trong giai đoạn hiện nay.