Chuyên gia hiến kế quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử trong bối cảnh kinh tế số

Quang cảnh buổi hội thảo.

Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, đặt ra yêu cầu đổi mới quản lý thuế

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương).

Theo bà Oanh, điểm mới quan trọng của luật là mọi chủ thể kinh doanh trên môi trường số đều phải được định danh, xác thực trước khi tham gia giao dịch.

“Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng kinh doanh ẩn danh, đồng thời yêu cầu người bán công khai đầy đủ thông tin về chủ thể, hàng hóa và đáp ứng các điều kiện kinh doanh theo quy định đối với từng nhóm sản phẩm”, bà Oanh nói.

Người bán không chỉ chịu trách nhiệm về nội dung quảng bá mà còn phải bảo đảm tính chính xác của thông tin, chất lượng, nguồn gốc và giá bán trong suốt quá trình giao dịch. Khi phát hiện hàng hóa có khuyết tật hoặc vi phạm, người bán phải chủ động thông báo cho nền tảng, phối hợp với cơ quan quản lý để thu hồi sản phẩm và giải quyết khiếu nại.

Đối với các nền tảng thương mại điện tử, luật chuyển từ tư duy “chỉ cung cấp hạ tầng” sang “quản lý theo chức năng thực tế”. Theo đó, các nền tảng phải thực hiện định danh người bán, công khai thông tin, giám sát hoạt động, lưu trữ dữ liệu, tiếp nhận phản ánh và phối hợp với cơ quan quản lý trong xử lý vi phạm.

Một điểm mới đáng chú ý khác là livestream bán hàng và tiếp thị liên kết lần đầu tiên được xác định là một phần của giao dịch thương mại điện tử khi phát sinh hoạt động đặt hàng trực tiếp trên nền tảng.

Theo quy định, người bán chịu trách nhiệm về chất lượng và nguồn gốc hàng hóa; trong khi KOL, KOC, livestreamerphải kiểm chứng thông tin trước khi giới thiệu sản phẩm, không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về công dụng, xuất xứ và giá bán. Các đơn vị tiếp thị liên kết cũng chỉ được sử dụng thông tin chính thống từ người bán và không được tạo đánh giá giả hoặc dẫn liên kết tới hàng hóa vi phạm.

Bà Lê Hoàng Oanh cho biết, luật cũng dành riêng một chương quy định về quản lý dữ liệu trong thương mại điện tử. Dữ liệu về người bán, người mua, giao dịch, thanh toán, logistics, phản ánh và hàng hóa phải được lưu trữ đúng quy định và tăng cường chia sẻ với cơ quan quản lý nhà nước.

“Dữ liệu là nền tảng quan trọng để giám sát thị trường, phát hiện vi phạm, giải quyết tranh chấp và xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, phát triển bền vững”, bà Oanh nhấn mạnh.

Đại diện Bộ Công Thương cũng kiến nghị tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan Thuế nhằm xây dựng cơ chế quản lý liên thông, nâng cao hiệu quả giám sát đối với hoạt động thương mại điện tử.

Thuế Hà Nội nhận diện 5 nhóm rủi ro phổ biến trong kinh doanh trên nền tảng số

Tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội cho biết, năm 2026 đánh dấu bước chuyển lớn trong chính sách quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số với nhiều thay đổi quan trọng như chấm dứt phương pháp thuế khoán, nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 1 tỷ đồng/năm, giao sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay người bán, đồng thời hoàn thiện chính sách về hóa đơn điện tử.

Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội.

Theo ông Minh, Hà Nội hiện quản lý hơn 206.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, tăng gần 3 lần so với năm 2024.

Năm 2025, số thu từ lĩnh vực này đạt gần 52.000 tỷ đồng, tăng 22,3% so với năm trước. Sáu tháng đầu năm 2026, số thu đạt hơn 24.700 tỷ đồng, tăng 21,7% so với cùng kỳ. Doanh thu từ hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội và livestream tiếp tục tăng mạnh.

Ông Nguyễn Tiến Minh cho biết cơ quan thuế đã chuyển mạnh từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu định danh, dữ liệu giao dịch, hóa đơn điện tử và dòng tiền, kết hợp phương pháp quản trị rủi ro để phân loại người nộp thuế.

Ngành Thuế Hà Nội cũng đang triển khai nhiều giải pháp công nghệ như xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, ứng dụng công cụ phân tích rủi ro hóa đơn, trợ lý AI trên ứng dụng eTax Mobile và mở rộng kết nối dữ liệu với ngân hàng, đơn vị vận chuyển cùng các nền tảng số.

Từ thực tiễn quản lý, cơ quan thuế đã nhận diện 5 nhóm rủi ro phổ biến đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số gồm: Rủi ro về chính sách khi người kinh doanh chưa kịp thời cập nhật quy định mới; Rủi ro về dòng tiền do không tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh; Rủi ro về hóa đơn, chứng từ; Rủi ro trong lưu trữ hồ sơ phục vụ quản lý và hoàn thuế; Rủi ro trong kê khai thuế phát sinh từ các sai sót nêu trên.

Theo ông Minh, để hạn chế rủi ro, hộ, cá nhân và doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật chính sách thuế, tổ chức sổ sách kế toán đầy đủ, thực hiện đúng quy định về hóa đơn điện tử, kê khai và nộp thuế đúng thời hạn, đồng thời xác định doanh thu trên tổng doanh thu của tất cả các kênh bán hàng và tách bạch rõ tài khoản, chủ thể cũng như hoạt động kinh doanh.

Trong khuôn khổ hội thảo, các diễn giả đã trực tiếp giải đáp nhiều câu hỏi của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán hàng trên nền tảng số liên quan đến việc thực hiện các quy định mới về thuế thương mại điện tử, hóa đơn điện tử, trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử, quản lý doanh thu, nghĩa vụ kê khai, nộp thuế cũng như các giải pháp ứng dụng công nghệ nhằm giảm chi phí tuân thủ.

Ban tổ chức kỳ vọng những ý kiến trao đổi tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và xây dựng môi trường kinh doanh số minh bạch, bình đẳng, phát triển bền vững.