Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Ngày 3/9/2026 (tức ngày 22/7 năm Bính Ngọ), tại Di tích lịch sử, văn hóa quốc gia đền Đươi (xã Yết Kiêu, TP. Hải Phòng) đã diễn ra Lễ hội truyền thống Đền Đươi năm 2026, tưởng nhớ, tri ân công đức Nguyên phi Hoàng Thái hậu Ỷ Lan.
Lễ hội truyền thống đền Đươi năm 2026 được tổ chức từ ngày 3 đến 5/9 (tức 22 đến 24/7 năm Bính Ngọ) với quy mô lớn, gồm phần lễ và phần hội.
Bên cạnh các nghi lễ truyền thống như cáo yết, mộc dục, rước bộ, dâng hương, phần hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian như múa rồng, múa lân, trống hội, múa rối nước, liên hoan diễn xướng hầu Thánh, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, cờ người, bắt vịt, kéo co, bóng chuyền hơi, bóng đá…
Một trong những điểm nhấn của lễ hội là lễ rước, đưa tượng Nguyên phi Ỷ Lan ra khỏi cung cấm để nhân dân và du khách chiêm bái. Nghi lễ thể hiện lòng thành kính, sự tri ân của hậu thế đối với bậc tiền nhân có công với dân, với nước, đồng thời tạo nên nét đặc trưng trong đời sống tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Các hoạt động không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần gắn kết cộng đồng, duy trì những phong tục, trò chơi dân gian và hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống của địa phương.
Lễ hội truyền thống đền Đươi được tổ chức hằng năm vào dịp ngày sinh và ngày mất của Nguyên phi Hoàng Thái hậu Ỷ Lan. Qua thời gian, lễ hội trở thành một nét đẹp văn hóa được các thế hệ người dân địa phương gìn giữ và phát huy.
Lễ hội từng được đưa vào danh sách lễ hội điểm, với mục tiêu phục dựng, bảo tồn các hoạt động hội truyền thống và nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Thông qua lễ hội, những giá trị lịch sử, văn hóa của đền Đươi tiếp tục được lan tỏa, góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp niềm tự hào về quê hương, đất nước; đồng thời quảng bá về tiềm năng, thế mạnh của địa phương.
Theo một số tư liệu, Nguyên phi Ỷ Lan (tên thật Lê Thị Yến) là người phụ nữ có tài năng, trí tuệ và lòng nhân hậu. Trong thời gian được giao quyền trị nước khi vua Lý Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành và sau đó hai lần nhiếp chính, bà đã có nhiều đóng góp trong việc trị quốc, an dân, chăm lo đời sống nhân dân, củng cố vương triều nhà Lý. Vì thế, hình tượng Nguyên phi Ỷ Lan được nhiều thế hệ nhân dân tôn kính, nhắc nhớ như biểu tượng về người phụ nữ Việt Nam tài năng, nhân hậu và giàu lòng thương dân.
Đền Đươi tọa lạc trên một khu đất cao giữa cánh đồng ở thôn Quỳnh Huê, xã Yết Kiêu, TP. Hải Phòng. Đây là ngôi đền cổ được xây dựng từ thời nhà Lý, gắn với việc thờ phụng Nguyên phi Hoàng Thái hậu Ỷ Lan.
Không chỉ có giá trị về lịch sử, đền Đươi còn lưu giữ nhiều giá trị kiến trúc, nghệ thuật đặc sắc. Quần thể hiện còn tòa tiền tế, trung từ, hậu cung và hai dãy hành lang được trùng tu khoảng cuối thế kỷ XVII. Nhiều cấu kiện kiến trúc, hoa văn chạm khắc mang dấu ấn nghệ thuật thời Lê. Trong hậu cung là khám thờ tượng Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, tạo nên không gian linh thiêng, cổ kính của di tích.
Với những giá trị còn hiện hữu, năm 1992, đền Đươi được công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia.