Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Từ những doanh nghiệp không phát sinh hoạt động kinh doanh thực tế, Hoàng Văn Phương cùng các đồng phạm tạo lập hàng trăm giao dịch trên giấy, đưa hóa đơn trái phép đến những đơn vị cần hợp thức hóa đầu vào, trốn hàng chục tỷ đồng tiền thuế.
Ngày 10/9, TAND tỉnh Quảng Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm Hoàng Văn Phương (SN 1979, thường trú tại Hà Nội, chỗ ở tại tỉnh Phú Thọ) cùng 6 bị cáo trong vụ án mua bán trái phép hóa đơn và trốn thuế.
Những giao dịch chỉ tồn tại trên giấy
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2016, khi Phương lần lượt thành lập nhiều công ty tại Hải Phòng, Ninh Bình, Bắc Ninh, Phú Thọ và Hà Nội.
Thay vì trực tiếp đứng tên, Phương nhờ người thân hoặc người quen cung cấp giấy tờ cá nhân để làm thủ tục thành lập doanh nghiệp.
Sau khi các công ty được cấp đăng ký kinh doanh, con dấu và thiết bị chữ ký số đều do Phương quản lý hoặc giao cho người thân phụ trách. Bằng cách này, Phương hình thành một mạng lưới gồm 30 công ty.
Một số doanh nghiệp trong mạng lưới không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế nhưng vẫn xuất hóa đơn với giá trị lớn.
Để tạo ra dòng hàng hóa trên giấy tờ, Phương còn cho các công ty xuất hóa đơn qua lại trước khi bán cho những doanh nghiệp có nhu cầu hợp thức hóa chi phí đầu vào.
Khi có khách liên hệ, Phương thỏa thuận về loại hàng hóa, giá trị cần ghi trên hóa đơn, mức phí và phương thức thanh toán. Thông tin sau đó được chuyển cho nhân viên để xuất hóa đơn, đồng thời soạn thảo hợp đồng, biên bản giao nhận, nghiệm thu, thanh lý và các chứng từ liên quan.
Trên giấy tờ, những bộ hồ sơ này thể hiện đầy đủ một giao dịch kinh tế. Tuy nhiên, phía sau các hợp đồng và biên bản giao nhận không có hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ tương ứng.
Để hoàn thiện “vỏ bọc”, các bên còn chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng. Sau khi tiền được chuyển đến tài khoản của công ty xuất hóa đơn, Phương hoặc người được giao nhiệm vụ rút ra, hoàn trả cho bên mua sau khi giữ lại khoản phí đã thỏa thuận.
Trong đường dây, Lâm Thị Mây, Nguyễn Thị Hoàng Ngân và Nguyễn Thị Huệ được xác định đã giúp Phương chuyển tiền, hoàn thiện hồ sơ, theo dõi công nợ và kê khai thuế.
Từ năm 2016 đến năm 2024, Phương cùng các đồng phạm đã mua, bán trái phép 906 hóa đơn giá trị gia tăng, gồm 264 hóa đơn mua vào và 642 hóa đơn bán ra.
Tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa bao gồm thuế ghi trên số hóa đơn mua vào hơn 573,4 tỷ đồng; giá trị ghi trên số hóa đơn bán ra hơn 682,3 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, Phương thu lợi bất chính hơn 1,76 tỷ đồng.
Hóa đơn trái phép và khoản thuế gần 48 tỷ đồng
Trong số những người tìm mua hóa đơn của Phương có Lại Văn Hữu. Quá trình thu mua gỗ keo từ người trồng rừng, do không có đủ hóa đơn, chứng từ để kê khai đầu vào, Hữu đã chọn cách mua hóa đơn nhằm hợp thức hóa nguồn hàng.
Từ năm 2018 đến năm 2023, Hữu mua của Phương 288 hóa đơn giá trị gia tăng để kê khai cho Công ty Đất Rồng và Công ty Đất Việt. Giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên số hóa đơn này hơn 519,6 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định việc sử dụng các hóa đơn trái phép khiến Hữu trốn gần 47,91 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng. Trong đó, số tiền thuế trốn tại Công ty Đất Rồng hơn 20 tỷ đồng, tại Công ty Đất Việt hơn 27,8 tỷ đồng.
Một nhánh khác của vụ án liên quan đến Nguyễn Văn Chuyên và Phạm Thị Xinh. Trong hai năm 2021 và 2022, Chuyên làm trung gian mua 18 hóa đơn trái phép từ các công ty do Phương điều hành rồi bán lại cho Xinh.
Tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên số hóa đơn này hơn 5,3 tỷ đồng. Qua việc làm trung gian, Chuyên thu lợi bất chính hơn 26,5 triệu đồng.
Xinh sau đó sử dụng 18 hóa đơn để hợp thức hóa đầu vào cho Công ty Phúc Xuân và Công ty Hưng Thịnh, qua đó trốn hơn 492 triệu đồng tiền thuế giá trị gia tăng.
Từ mạng lưới doanh nghiệp do Phương dựng lên, những hóa đơn không gắn với giao dịch thực tế đã được đưa vào sổ sách của các công ty có nhu cầu. Các hợp đồng, chứng từ và dòng tiền qua ngân hàng dù được sắp xếp để tạo ra vẻ ngoài hợp pháp nhưng không thể che giấu bản chất của việc mua bán hóa đơn và trốn thuế.
Tại phiên tòa, HĐXX xem xét tính chất, mức độ hành vi, vai trò của từng bị cáo, hậu quả vụ án cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Sau khi nghị án, HĐXX tuyên phạt Hoàng Văn Phương 3 năm 6 tháng tù về tội “Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”.
Cùng tội danh, Lâm Thị Mây và Nguyễn Thị Hoàng Ngân mỗi bị cáo bị tuyên phạt 18 tháng tù; Nguyễn Thị Huệ 15 tháng tù; Nguyễn Văn Chuyên 5 tháng tù.
Đối với tội “Trốn thuế”, HĐXX tuyên phạt Lại Văn Hữu 4 năm tù; phạt tiền Phạm Thị Xinh 700 triệu đồng.
Vụ án cho thấy, việc mua hóa đơn để hợp thức hóa chi phí đầu vào không chỉ làm sai lệch hoạt động kế toán mà còn có thể gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Đằng sau khoản lợi trước mắt là trách nhiệm hình sự mà cả người bán, người trung gian lẫn người sử dụng hóa đơn trái phép đều có thể phải đối mặt.