Hà Nội đẩy nhanh thu hoạch lúa Xuân, sẵn sàng cho vụ Mùa

Thu hoạch lúa xuân tại xã Liên Mạc. Ảnh minh họa: Hương Giang

Khẩn trương thu hoạch lúa Xuân trước biến động thời tiết

Số liệu của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội cho thấy, vụ Xuân năm 2026 toàn thành phố gieo trồng gần 99.900ha cây trồng, vượt kế hoạch đề ra. Trong đó, diện tích lúa đạt hơn 78.500ha, hiện đang bước vào giai đoạn thu hoạch, với trên 31.500ha đã được thu hoạch, tương đương hơn 40% diện tích gieo cấy.

Hiện nay, cây trồng vụ Xuân đang trong giai đoạn chín và cho thu hoạch, dự kiến đến 10/6/2026, Thành phố sẽ cơ bản hoàn thành thu hoạch vụ Xuân.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino có khả năng quay trở lại trong những tháng tới với xác suất từ 85-95% và tiếp tục duy trì đến cuối năm 2026. Diễn biến này có thể làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, thiếu nước và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

Vì vậy, để chủ động bảo vệ sản xuất vụ Xuân và triển khai kế hoạch sản xuất vụ Mùa 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn thành phố đẩy nhanh tiến độ thu hoạch vụ Xuân 2026.

Nhiều hộ dân ở xã Kim Anh đã thu hoạch xong và tiến hành phơi thóc. Ảnh: Kim Dung

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, hiện nay, lúa Xuân đang trong giai đoạn chín và cho thu hoạch, các địa phương cần theo dõi chặt tình thời tiết để vận động người dân khẩn trương thu hoạch nhanh, gọn những diện tích lúa đã chín theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để tránh thiệt hại do rủi ro thời tiết gây ra, đồng thời giải phóng đất để triển khai vụ Mùa theo kế hoạch. Đối với diện tích lúa bước sang giai đoạn chín sáp chưa cho thu hoạch cần rút cạn nước để tăng độ cứng cây, hạn chế đổ ngã đồng thời thúc đẩy lúa chín nhanh, tập trung, tạo thuận lợi cho thu hoạch.

Cùng với việc đẩy nhanh thu hoạch, các xã, phường, đơn vị chuyên môn tăng cường công tác tuyên truyền Chỉ thị số 15/CT-UBND ngày 18/9/2020 của UBND Thành phố, vận động người dân không đốt rơm rạ sau thu hoạch, góp phần giảm ô nhiễm môi trường. Ngành nông nghiệp khuyến khích cày vùi và xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học để hạn chế sâu bệnh, đồng thời cải tạo đất phục vụ sản xuất vụ Mùa.

Chủ động nguồn nước, bảo đảm sản xuất vụ Mùa

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện sản xuất cho vụ Mùa 2026 nhằm bảo đảm tiến độ gieo trồng và thích ứng với nguy cơ thiếu nước trong bối cảnh nắng nóng kéo dài.

Thực hiện hiệu quả các giải pháp tại văn văn bản 7006/SNNMT-TLPCTT ngày 25/5/2026 về việc chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước phục vụ sản xuất do huy động thủy điện trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Căn cứ vào tình hình cụ thể các địa phương rà soát xây dựng và triển khai kế hoạch gieo trồng vụ Mùa, tận dụng tối đa các diện tích để mở rộng sản xuất. Tập trung chỉ đạo địa phương triển khai sản xuất vụ Mùa theo đúng khung thời vụ, bảo đảm diện tích theo kế hoạch.

Tuyên truyền, hướng dẫn bằng nhiều hình thức đến người dân đẩy mạnh mở rộng diện tích sản xuất lúa áp dụng hệ thống thâm canh cải tiến SRI nâng cao (SRI kết hợp máy cấy) và ứng dụng các công nghệ tưới tiết kiệm trên các loại cây trồng nhằm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước đồng thời giúp cây lúa phục hồi nhanh, phát huy tối đa khả năng sinh trưởng và cho năng suất cao.

Tập trung chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên các diện tích khó khăn về nguồn nước hoặc vùng trũng thường xuyên ngập nước trồng lúa không hiệu quả. Chuyển đổi cơ cấu giống theo định hướng phát triển cây trồng có năng suất, chất lượng cao, chống chịu sâu bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế tại từng địa phương và nhu cầu của thị trường.

Rà soát, chuẩn bị kỹ các điều kiện sản xuất cho vụ Mùa như nhu cầu chủng loại giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật… khả năng cung ứng, tiêu thụ.

Đặc biệt, tăng cường công tác kiểm tra hoạt động kinh doanh, sử dụng vật tư nông nghiệp trong lĩnh vực trồng trọt như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) ở địa phương. Phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi buôn bán, sử dụng các loại thuốc BVTV và phân bón kém chất lượng; thuốc BVTV cấm; thuốc BVTV không có tên trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam và các loại phân bón chưa có quyết định công nhận lưu hành tại Việt Nam.

Phối hợp với các công ty thủy lợi trong việc điều tiết, bảo đảm cung cấp nước tưới và chủ động tiêu nước phục vụ sản xuất.

Tăng cường hỗ trợ nông dân từ cơ sở

Để việc thu hoạch vụ Xuân và triển khai sản xuất vụ Mùa đúng tiến độ, Sở Nông Nghiệp và Môi trường Hà Nội yêu cầu Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội: Tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn người dân tăng cường áp dụng hệ thống thâm canh lúa cải tiến SRI, công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa.

Tăng cường công tác thăm đồng, điều tra, phát hiện, dự tính dự báo, phát hiện và hướng dẫn các biện pháp chăm sóc và phòng trừ sinh vật gây hại cây trồng kịp thời, đúng kỹ thuật.

Chỉ đạo Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phân công cán bộ kỹ thuật phụ trách địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương chỉ đạo người dân khẩn trương thu hoạch cây trồng vụ Xuân và chuẩn bị các điều kiện triển khai gieo trồng vụ Mùa theo kế hoạch; kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Đối với Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai: Chỉ đạo các Công ty Thủy lợi và UBND các xã, phường thường xuyên theo dõi tình hình khí tượng thủy văn, diễn biến nguồn ngước và chế độ điều tiết nước của các hồ chứa thượng nguồn để kịp thời triển khai các biện pháp chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Mùa.

Về phía Trung trâm Khuyến nông: Phân công cán bộ kỹ thuật phối hợp với địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu hoạch cây trồng vụ Xuân và chuẩn bị các điều kiện triển khai gieo trồng vụ Mùa. Tuyên truyền trên các phương tiện đại chúng, hướng dẫn người dân các biện pháp kỹ thuật về giống, phân bón, canh tác, tăng cường cơ giới hóa trong sản xuất như máy làm đất, sử dụng mạ khay, máy cấy,…

Phối hợp với Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật điều tra, phát hiện dự tính dự báo, hướng dẫn biện pháp chăm sóc và phòng trừ sinh vật gây hại kịp thời, an toàn, hiệu quả.