Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Giữa những giai điệu hào hùng về Tổ quốc trong chương trình nghệ thuật đặc biệt “Mãi mãi tuổi 20”, ca khúc “Mẹ ơi con đã về” trở thành điểm lặng chạm đến trái tim hàng vạn khán giả. Hình tượng người mẹ đón con trở về sau hơn nửa thế kỷ không chỉ khắc hoạ nỗi đau chiến tranh, mà còn là khúc tri ân những người đã hóa thân vào dáng hình đất nước để sắc đỏ mỗi mùa hoa mãi nở trong ký ức và trái tim người Việt.
Tối 24/7, tại Quảng Ninh, chương trình nghệ thuật đặc biệt “Mãi mãi tuổi 20” đã diễn ra trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, Quảng Ninh là một trong năm địa phương được giao chủ trì tổ chức chương trình nghệ thuật quy mô lớn nhân dịp này. Việc lựa chọn Quảng Ninh thể hiện sự ghi nhận đối với vùng đất giàu truyền thống cách mạng, có nhiều đóng góp trong các cuộc kháng chiến và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Chương trình dành nhiều dung lượng khắc họa hành trình tri ân, đặc biệt là Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Trong mạch cảm xúc đó, “Mẹ ơi con đã về” trở thành một trong những tiết mục gây xúc động nhất.
Được phổ từ bài thơ “Mẹ ơi, con đã về rồi!” của đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, với phần âm nhạc của nhạc sĩ, Tiến sĩ Võ Văn Lý, ca khúc ra đời từ những trăn trở về hành trình đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và tên tuổi của mình.
Vì thế, đây không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là tiếng nói của lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Qua phần thể hiện của các ca sĩ Đức Lương, Đức Bắc, Vân Trường cùng Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam, Vũ đoàn TRE và Hợp xướng sinh viên tỉnh Quảng Ninh, hình tượng người mẹ lặng lẽ đón người con trở về sau hơn nửa thế kỷ được dàn dựng bằng ngôn ngữ sân khấu giàu tính biểu tượng.
Khoảnh khắc người mẹ ôm lấy phần di cốt của con khiến hàng vạn khán giả lặng đi. Nhiều khán giả lặng lẽ lau nước mắt.
Câu hát “Con ngàn lần tạ lỗi Mẹ ơi!” vang lên như lời xin lỗi của người con trở về quá muộn màng. Nhưng đó cũng là tiếng lòng thay cho hàng vạn liệt sĩ đã được tìm thấy và cả những người vẫn đang chờ một ngày được gọi đúng tên.
Những câu “Chúng con nằm chắn đạn cho nhau/Mong còn một người được sống sót/Để kể mẹ nghe trận đánh năm nào…”, không chỉ tái hiện sự khốc liệt của chiến tranh mà còn khắc họa tình đồng đội thiêng liêng của những người lính đã lấy thân mình che chở cho nhau giữa lằn ranh sinh tử.
Vì thế, “Mẹ ơi con đã về” không chỉ kể câu chuyện của một người con trở về sau hơn nửa thế kỷ nằm lại chiến trường, mà còn trở thành tiếng vọng của hàng vạn cuộc trở về vẫn đang diễn ra trên khắp đất nước.
Hai tiếng “Mẹ ơi” chứa đựng cả bi kịch của chiến tranh và chiều sâu của hòa bình. Chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng của những người lính mà còn kéo dài nỗi đợi chờ của những người mẹ đến hết một đời người. Có những cuộc đoàn viên chỉ diễn ra khi mẹ đã không còn đứng trước hiên nhà để đón con.
Nhạc sĩ Võ Văn Lý chia sẻ, khi đọc đến cuối bài thơ của tác giả Quản Minh Cường, ông đã ứa nước mắt và thức trắng nhiều đêm để phổ nhạc. Mạch cảm xúc ấy đã tạo nên một ca khúc lúc hào hùng, lúc bi tráng nhưng trên hết là một khúc tri ân chạm đến trái tim người nghe.
Sau tiết mục, một người lính năm xưa nghẹn ngào kể: “Các anh lúc hy sinh ai cũng gọi “Mẹ ơi”. Người nào đến hơi thở cuối cùng cũng gọi “mẹ”. Câu chuyện ngắn ấy khiến hai tiếng “Mẹ ơi” trong ca khúc càng trở nên day dứt”.
Nhiều cựu chiến binh cũng không giấu được xúc động. Bà Vũ Thị Nguyệt, cựu chiến binh ở phường Cửa Ông, chia sẻ mỗi giai điệu như đưa bà trở lại năm tháng chiến đấu ác liệt và gặp lại những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Ông Nguyễn Đăng Bạn, thương binh 37%, nguyên chiến sĩ Sư đoàn 330, xúc động khi chứng kiến thế hệ trẻ biểu diễn những ca khúc cách mạng bằng tất cả lòng thành kính và cho rằng, hòa bình hôm nay càng phải được gìn giữ, trân trọng.
Còn với ông Đinh Quang Luật, bệnh binh từng chiến đấu tại Quảng Trị, chương trình không chỉ là một đêm nghệ thuật mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, để những người lính năm xưa được gặp lại đồng đội trong ký ức và để thế hệ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình.
Cùng với hàng vạn khán giả, hơn 6.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công có mặt tại “Mãi mãi tuổi 20” đã lặng người trước ca khúc. Đó không chỉ là một tiết mục nghệ thuật, mà là điểm lặng để mỗi người cúi đầu trước sự hy sinh của các thế hệ đi trước; để hiểu rằng, hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu xương và cả những cuộc chờ đợi không bao giờ khép lại.