Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Mưa lớn gây ngập úng, sạt lở tại nhiều địa phương tỉnh Lào Cai, ảnh hưởng nhà ở, nông nghiệp, giao thông; đợt mưa đêm 2 đến chiều 3/8 gây thiệt hại ban đầu hơn 2,4 tỷ đồng.
Đợt mưa lớn từ đêm 2 đến chiều 3/8 ảnh hưởng các xã Cốc San, Bát Xát, Trịnh Tường, Mường Khương và phường Lào Cai. Toàn tỉnh ghi nhận 16 ngôi nhà bị ngập nước hoặc ảnh hưởng bởi sạt lở đất; riêng tại xã Cốc San có 16 hộ nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở taluy, cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ.
Để bảo đảm an toàn tính mạng, chính quyền các địa phương tổ chức sơ tán 24 hộ với 96 người đến nơi an toàn. Đến tối 3/8, 13 hộ có thể trở về nhà; 11 hộ tiếp tục ở tạm tại nhà người thân hoặc nhà văn hóa do khu vực cư trú chưa bảo đảm an toàn.
Mưa lũ ảnh hưởng hơn 13,58 ha lúa, hoa màu và cây trồng khác; làm thiệt hại 1,6 ha diện tích nuôi thủy sản. Tại xã Bát Xát, một ao nuôi bị vỡ bờ, khoảng 1 tấn cá chết. Tại xã Trịnh Tường, một công trình cấp nước sinh hoạt bị hư hỏng nặng, ảnh hưởng nhu cầu thiết yếu của người dân.
Trên các tuyến giao thông, nhiều điểm thuộc Quốc lộ 4E, Tỉnh lộ 156 bị ngập, sạt lở, có thời điểm chia cắt. Quốc lộ 4D, đoạn Cốc San – Sa Pa, xuất hiện ngập cục bộ và nhiều điểm sạt lở taluy dương tại các vị trí Km114+100, Km115+200, Km116 – Km117, Km121, Km125+300 và Km126+200. Đất đá tràn sát mép đường, dòng nước chảy xiết khiến phương tiện phải giảm tốc độ, di chuyển thận trọng.
Riêng tại phường Lào Cai, mưa lớn trong sáng 3/8 làm nhiều tuyến đường, khu dân cư trũng thấp ngập sâu; một số vị trí trên Quốc lộ 4E, khu vực Cầu Sập và tổ dân phố Duyên Hải bị ảnh hưởng. Nước dâng nhanh, bùn đất, rác thải tràn vào khu dân cư, gây ách tắc giao thông, làm hư hỏng tài sản và đảo lộn sinh hoạt của người dân.
Thống kê ban đầu cho thấy tổng thiệt hại của đợt mưa từ đêm 2 đến chiều 3/8 vượt 2,4 tỷ đồng. Trước đó, mưa lớn từ chiều 31/7 đến sáng 1/8 tại các xã Bát Xát, Mỏ Vàng và Bảo Ái làm một người bị thương, 30 hộ phải di dời, thiệt hại ban đầu khoảng 300 triệu đồng. Diễn biến này cho thấy nguy cơ thiên tai vẫn hiện hữu khi nhiều khu vực miền núi có nền đất no nước, độ ổn định sườn dốc suy giảm.
Ngay khi mưa lũ xảy ra, cấp ủy, chính quyền các địa phương huy động lực lượng công an, quân sự, dân quân và các đơn vị chuyên môn kiểm tra khu vực xung yếu, hỗ trợ người dân di chuyển tài sản, sơ tán người già, trẻ nhỏ và các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt.
Tại tổ 1 Duyên Hải, phường Lào Cai, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động huy động 60 cán bộ, chiến sĩ cùng xuồng phao, phương tiện và trang thiết bị chuyên dụng tiếp cận từng hộ dân trong điều kiện nước chảy xiết, đưa người và tài sản ra khỏi vùng ngập.
Trên Quốc lộ 4D, Quốc lộ 4E và Tỉnh lộ 156, lực lượng chức năng căng dây, cắm biển cảnh báo, phân luồng và điều tiết phương tiện; đồng thời huy động máy móc san gạt đất đá, khơi thông cống rãnh, xử lý các điểm sạt lở. Đến chiều 3/8, phần lớn điểm ngập nước rút, nhiều vị trí sạt lở được khắc phục, giao thông cơ bản trở lại.
Khi nước rút, các lực lượng cùng người dân khẩn trương thu gom rác, nạo vét bùn đất, vệ sinh nhà cửa và khu dân cư. Công ty cổ phần Môi trường Đô thị tỉnh Lào Cai huy động nhân lực, xe cuốn ép rác, xe phun nước và thiết bị chuyên dụng hỗ trợ tổ 2, phường Lào Cai, vận chuyển bùn đất, rác thải đến nơi xử lý, góp phần phòng ngừa ô nhiễm và dịch bệnh sau lũ.
Các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát khu vực có nguy cơ sạt lở, khôi phục công trình cấp nước, hỗ trợ người dân ổn định chỗ ở và hướng dẫn khôi phục sản xuất. Những hộ chưa đủ điều kiện trở về nhà được bố trí nơi ở tạm, theo dõi an toàn trước khi quyết định hồi cư.
Theo số liệu quan trắc, trong đợt mưa ngày 3/8, một số điểm ghi nhận lượng mưa lớn như Cốc Mỳ 2, xã Trịnh Tường 150,6 mm; Liễu Đô, xã Lục Yên 138,2 mm; Cốc San 128,2 mm; Quang Kim, xã Bát Xát 124,2 mm; Tân Phượng 2, xã Lâm Thượng 113,4 mm. Mô hình độ ẩm đất cho thấy nhiều khu vực gần bão hòa hoặc bão hòa, làm tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và sụt lún.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo từ chiều 4 đến đêm 5/8, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 70 – 140 mm, cục bộ trên 200 mm. Ngày và đêm 6/8, mưa lớn tiếp tục với lượng phổ biến 30 – 60 mm, có nơi trên 100 mm. Tổng lượng mưa cả đợt từ chiều 4 đến đêm 6/8 phổ biến 100 – 200 mm, cục bộ trên 300 mm; có khả năng xuất hiện mưa cường suất lớn trên 100 mm trong 3 giờ.
Trước nguy cơ thiên tai còn cao, chính quyền các địa phương yêu cầu duy trì trực 24/24 giờ, theo dõi sát các bản tin dự báo, kiểm tra điểm dân cư ven sông suối, chân taluy, sườn dốc và khu vực từng xảy ra sạt lở. Các lực lượng chuẩn bị phương tiện cứu hộ, phương án sơ tán theo phương châm “bốn tại chỗ”, kiên quyết không để người dân ở lại khu vực nguy hiểm.
Người dân được khuyến cáo hạn chế đi qua ngầm tràn, tuyến đường ngập sâu hoặc nước chảy xiết; không dừng, đỗ phương tiện dưới taluy dương, khu vực có dấu hiệu nứt đất, đá rơi. Khi phát hiện nước suối đổi màu, xuất hiện tiếng động bất thường, đất đá trượt, cây nghiêng hoặc vết nứt mở rộng, cần nhanh chóng rời khỏi khu vực và thông báo cho chính quyền, lực lượng chức năng.