Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép cấp tín dụng vượt giới hạn đối với các dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội, với mức tối đa lên tới 52% vốn tự có của ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định điều kiện, hồ sơ và thủ tục đề nghị chấp thuận mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Dự thảo được xây dựng nhằm triển khai Nghị quyết số 258/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội.
Theo nghị quyết, Thống đốc NHNN được xem xét, quyết định mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với các dự án thuộc phạm vi áp dụng. Dự thảo Thông tư lần này nhằm cụ thể hóa các điều kiện, thành phần hồ sơ và quy trình xử lý đối với đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn.
Theo dự thảo, khách hàng có nhu cầu vay vốn đầu tư dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cấp tín dụng theo quy định, đồng thời dự án phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo Nghị quyết số 258/2025/QH15.
Đáng chú ý, mức cấp tín dụng tối đa đề nghị đối với một khách hàng không được vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Trường hợp một khách hàng và người có liên quan của khách hàng đó, tổng mức cấp tín dụng tối đa được đề nghị không vượt quá 52% vốn tự có của bên cho vay.
Các tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với giới hạn cấp tín dụng thông thường theo Luật Các tổ chức tín dụng. Trong năm 2026, tổng dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng tại ngân hàng thương mại không được vượt quá 13% vốn tự có; đối với một khách hàng và người có liên quan, giới hạn là 21%.
Theo lộ trình, các tỷ lệ trên tiếp tục được điều chỉnh giảm, lần lượt xuống 10% và 15% từ năm 2030.
Do đó, cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn được thiết kế cho các trường hợp đặc thù, thay vì một chính sách nới trần tín dụng trên diện rộng. Việc một dự án thuộc phạm vi áp dụng cũng không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đương nhiên được ngân hàng cấp vốn vượt hạn mức.
Theo tính toán của NHNN trong quá trình xây dựng cơ chế, đến cuối năm 2025, vốn tự có của Vietcombank và VietinBank lần lượt đạt khoảng 222.722 tỷ đồng và 229.177 tỷ đồng.
Nếu áp dụng mức 38% vốn tự có, hạn mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng có thể lên tới khoảng 87.000 tỷ đồng tại Vietcombank và khoảng 87.000 tỷ đồng tại VietinBank.
Trong trường hợp một khách hàng và người có liên quan, với tỷ lệ tối đa 52%, quy mô cấp tín dụng có thể đạt khoảng 119.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, một số dự án trọng điểm tại Hà Nội có tổng mức đầu tư ước khoảng 300.000 tỷ đồng, với nhu cầu vay vốn có thể tương đương 85% tổng vốn đầu tư, tức khoảng 255.000 tỷ đồng.
Với nhu cầu vốn ở quy mô này, một ngân hàng riêng lẻ khó có khả năng đáp ứng toàn bộ. Cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn, kết hợp với hình thức cho vay hợp vốn giữa nhiều tổ chức tín dụng, được kỳ vọng mở rộng khả năng huy động vốn cho các dự án lớn, đồng thời giúp phân tán rủi ro giữa các ngân hàng tham gia.
Các tỷ lệ 38% và 52% không phải hoàn toàn mới trong chính sách tín dụng đối với các dự án quy mô đặc biệt. Trước đó, một số dự án trọng điểm quốc gia cũng đã được áp dụng cơ chế tương tự.
Đáng chú ý, dự án Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1 từng được phê duyệt mức cấp tín dụng tối đa đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) bằng 38% vốn tự có của tổ chức tín dụng và 52% đối với EVN cùng người có liên quan.
Theo dự thảo, ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài có nhu cầu cấp tín dụng vượt giới hạn phải gửi một bộ hồ sơ đến NHNN.
Hồ sơ gồm văn bản đề nghị của ngân hàng; tài liệu chứng minh ngân hàng, khách hàng và dự án đáp ứng các điều kiện theo quy định; giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc văn bản phê duyệt, chấp thuận dự án; tài liệu chứng minh dự án thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết số 258/2025/QH15; cùng báo cáo về quan hệ tín dụng và nhu cầu cấp tín dụng vượt giới hạn của khách hàng.
Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu, Thống đốc NHNN sẽ xem xét và quyết định việc chấp thuận mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn.
Cơ chế này được kỳ vọng tạo thêm một kênh huy động vốn cho các dự án có quy mô rất lớn tại Hà Nội, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng và các công trình trọng điểm ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc cấp tín dụng vẫn phải dựa trên năng lực tài chính của khách hàng, tính khả thi của dự án và các yêu cầu kiểm soát rủi ro của tổ chức tín dụng.