Bảo vệ, phát triển bền vững Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Tại Quyết định số 2716/QĐ-UBND, ngày 3/6, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quy chế quản lý, bảo vệ và phát triển CVĐC toàn cầu UNESCO Đắk Nông

CVĐC Đắk Nông có tổng diện tích khoảng 4.760 km2, bao gồm toàn bộ ranh giới hành chính của 6 huyện, thị thuộc tỉnh Đắk Nông cũ (hiện thuộc địa giới hành chính của 22 xã, phường phía tây bắc tỉnh Lâm Đồng), gồm 3 khu chức năng: vùng lõi (khu vực bảo vệ I), vùng đệm (khu vực bảo vệ II) và vùng phát triển bền vững (vùng chuyển tiếp).

Quy chế ban hành kèm theo Quyết định số 2716/QĐ-UBND nêu rõ, các ngành chức năng liên quan của tỉnh và chính quyền địa phương vùng trung tâm và vùng đệm CVĐC thực hiện công tác kiểm tra, giám sát những tổ chức, cá nhân có hoạt động xâm hại đến các giá trị di sản và làm ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường, đa dạng sinh học trong vùng CVĐC; chủ động phát hiện, kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật;

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo vệ các giá trị của CVĐC. Đồng thời, chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc không được phát hiện, xử lý kịp thời; tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị CVĐC;  

CVĐC Đắk Nông có tổng diện tích khoảng 4.760 km2, bao gồm toàn bộ ranh giới hành chính của 6 huyện, thị thuộc tỉnh Đắk Nông cũ. Ảnh: CVĐCTC Đắk Nông.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và UBND cấp xã xây dựng kế hoạch bảo vệ các điểm di sản, trong đó xác định danh mục, kinh phí và lộ trình tu bổ, tôn tạo, phục hồi các điểm di sản, di tích phục vụ phát triển du lịch; xác định danh mục các điểm di sản đang có nguy cơ bị xâm hại theo thứ tự ưu tiên; tổ chức nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, phân loại di sản, xác định giá trị và lập danh mục di sản;

Tăng cường huy động vốn đầu tư từ nhiều nguồn khác nhau: Ngân sách nhà nước, xã hội hóa và các nguồn hợ p pháp khác nhằm đảm bảo nguồn kinh phí để thực hiện tốt công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản của CVĐC. Tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu tu bổ, tôn tạo, phục hồi các điểm di sản, di tích và nghiên cứu khoa học nhằm phát huy các giá trị di sản dưới sự giám sát của cơ quan chức năng và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Quy chế quy định rõ việc tổ chức tham quan du lịch, phát triển du lịch, dịch vụ bền vững trong CVĐC, trong đó nêu rõ, việc xây dựng các đề án, dự án, kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị CVĐC phục vụ tham quan, nghiên cứu khoa học, giáo dục, trải nghiệm và phát triển du lịch bền vững được thực hiện trên cơ sở nguyên tắc ‘Phát triển để bảo tồn, bảo tồn để phát triển’, phù hợp với các tiêu chí của Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO, định hướng phát triển du lịch địa chất và các quy hoạch, kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, tôn tạo cảnh quan, phát triển các khu, điểm du lịch địa chất (geotourism) thực hiện theo các quy hoạch, chương trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và theo quy định của pháp luật có liên quan, bảo đảm không gây tác động tiêu cực đến di sản địa chất, cảnh quan và môi trường tự nhiên, đa dạng sinh học; việc đầu tư thực hiện theo các quy hoạch đã được phê duyệt và quy định hiện hành của Nhà nước;

Khám phá hang động tại CVĐC Đắk Nông. Ảnh: CVĐCTC Đắk Nông.

Khuyến khích và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân nghiên cứu khoa học về giá trị di sản địa chất, di sản văn hoá và đa dạng sinh học và ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ vào các hoạt động bảo vệ và phát huy các giá trị di sản của CVĐC;

Các công trình xây dựng của cộng đồng dân cư trong vùng CVĐC được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng và các quy định có liên quan. Khuyến khích áp dụng kiến trúc truyền thống, thân thiện với môi trường, phù hợp với cảnh quan, góp phần tôn vinh bản sắc địa phươn, có các biện pháp xử lý chất thải, phòng ngừa ô nhiễm nhằm bảo vệ môi trường và cảnh quan khu vực;

Thúc đẩy thu hút đầu tư phát triển du lịch địa chất, du lịch sinh thái gắn với sinh kế cộng đồng, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương; đồng thời, tăng cường quản lý, bảo vệ bền vững các khu rừng đặc dụng, hệ sinh thái tự nhiên trong vùng CVĐC;

Mở rộng các hình thức hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ và phát huy giá trị di sản địa chất, văn hóa và đa dạng sinh học; xây dựng và triển khai các chương trình, dự án hợp tác quốc tế về nghiên cứu, đào tạo, truyền thông và phát triển du lịch địa chất, văn hóa, sinh thái theo quy định của pháp luật.

Quy chế cũng quy định các hoạt động văn hóa, lễ hội, vui chơi giải trí được tổ chức trong vùng CVĐC, trong đó ưu tiên các hoạt động tôn vinh giá trị di sản địa chất, di sản văn hóa và bản sắc cộng đồng địa phương; quy định về cơ chế liên doanh, liên kết trong phát triển du lịch; quy định về bảo vệ môi trường, cảnh quan, thu gom, xử lý các loại chất thải phát sinh trong hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch; các hoạt động nghiên cứu khoa học liên quan đến CVĐC.