Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Ngày 3/8, cơ quan khí tượng thủy văn liên tiếp phát cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở và sụt lún đất tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó có Lai Châu và Lào Cai.
Trong những ngày gần đây địa bàn hai Lai Châu và Lào Cai mưa lớn kéo dài khiến độ ẩm đất ở nhiều khu vực gần bão hòa, làm gia tăng nguy cơ thiên tai trên sườn dốc, ven suối nhỏ và các tuyến giao thông miền núi.
Theo bản tin phát lúc 9 giờ 30 phút ngày 3/8 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong 10 giờ, từ 23 giờ ngày 2/8 đến 9 giờ ngày 3/8, khu vực các tỉnh Lai Châu, Lào Cai và Tuyên Quang xuất hiện mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to.
Lượng mưa quan trắc tại một số điểm khá lớn, như Pa Vệ Sử (Lai Châu) 74,8mm; Cốc Mỳ 2 (Lào Cai) 134,4mm; Xuân Quang 1 (Tuyên Quang) 119,8mm. Tại Quảng Ninh, trong 6 giờ, từ 3 giờ đến 9 giờ cùng ngày, Cô Tô ghi nhận 91,9mm, Lương Điền 80,8mm.
Đáng chú ý, mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên gần bão hòa, trên 85%, hoặc đã đạt trạng thái bão hòa. Đây là điều kiện làm tăng nguy cơ đất đá mất ổn định, đặc biệt tại những nơi có địa hình dốc, nền đất yếu, khu vực từng xảy ra sạt trượt hoặc đã xuất hiện vết nứt.
Trong 6 giờ tiếp theo, Lai Châu được dự báo có mưa phổ biến 5-15mm, có nơi trên 40mm; Lào Cai và Tuyên Quang phổ biến 20-40mm, có nơi trên 100mm; Quảng Ninh phổ biến 10-30mm, có nơi trên 80mm. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ; sạt lở, sụt lún đất trên sườn dốc tại nhiều xã, phường thuộc các địa phương nêu trên.
Cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở và sụt lún đất được xác định ở cấp 1. Dù ở cấp cảnh báo đầu tiên, loại hình thiên tai này có thể xảy ra nhanh, phạm vi hẹp nhưng sức tàn phá lớn, gây ách tắc giao thông, chia cắt khu dân cư, hư hỏng công trình và đe dọa trực tiếp tính mạng người dân.
Các khu vực được lưu ý gồm Cầu Thia, Gia Hội, Liên Sơn, Nghĩa Lộ, Phình Hồ, Si Ma Cai, Sơn Lương, Tà Xi Láng, Trạm Tấu, Trung Tâm và một số địa bàn lân cận. Vùng mây đối lưu từ khu vực Lai Châu, Sơn La cũng được ghi nhận đang di chuyển về phía Lào Cai.
Trong sáng 3/8, Hệ thống thông tin thời tiết và cảnh báo thiên tai tỉnh Lào Cai liên tiếp đăng tải các bản tin cảnh báo ngập lụt, lũ trên các sông, lũ quét, sạt lở đất và mưa dông. Đến 13 giờ 56 phút, cơ quan chuyên môn tiếp tục cảnh báo các vùng mây đối lưu phát triển, gây mưa rào, cục bộ có mưa vừa, mưa to và dông tại nhiều xã, phường.
Trong khoảng 3 giờ tiếp theo, mưa dông có khả năng mở rộng sang Bản Xèo, Bắc Hà, Cát Thịnh, Khao Mang, Lùng Phình, Minh Lương, Phong Dụ Thượng, Púng Luông, Sín Chéng, Tả Củ Tỷ, Thượng Bằng La, Tú Lệ và các khu vực lân cận. Trong cơn dông có thể xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, công trình giao thông và cơ sở hạ tầng.
Đến 14 giờ 29 phút cùng ngày, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia tiếp tục phát bản tin cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở và sụt lún đất tại Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang. Diễn biến này cho thấy nguy cơ thiên tai tại Lào Cai còn phức tạp, cần tiếp tục theo dõi sát các bản tin cập nhật.
Trước diễn biến mưa lớn, chính quyền và lực lượng chức năng tại Lai Châu, Lào Cai cần duy trì trực ban, cập nhật thông tin đến từng thôn, bản; rà soát các hộ dân sống ven sông, suối, dưới chân taluy, khu vực có nguy cơ sạt trượt; sẵn sàng sơ tán người dân khi xuất hiện dấu hiệu mất an toàn.
Người dân không nên đi qua ngầm tràn, cầu tạm, khu vực nước chảy xiết; không dừng, đỗ phương tiện dưới taluy dương, vách núi hoặc nơi có đá rơi. Khi phát hiện mặt đất xuất hiện vết nứt, cây cối nghiêng bất thường, nước suối chuyển màu đục, mực nước dâng nhanh hoặc có tiếng động lạ từ sườn núi, cần khẩn trương rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo ngay cho chính quyền địa phương.
Các đơn vị quản lý giao thông cần tăng cường kiểm tra những tuyến đường đèo dốc, vị trí từng sạt lở, khu vực nền đường yếu; bố trí lực lượng cảnh giới, cắm biển cảnh báo và tổ chức phân luồng khi cần thiết. Đối với các công trình đang thi công, cần tạm dừng hoạt động tại khu vực có nguy cơ cao, bảo đảm an toàn cho người và thiết bị.
Cơ quan khí tượng khuyến nghị các địa phương thường xuyên rà soát điểm nghẽn dòng chảy, khơi thông hệ thống thoát nước, chủ động phương án cứu hộ, cứu nạn theo phương châm “bốn tại chỗ”; đồng thời cập nhật bản đồ nguy cơ lũ quét, sạt lở để kịp thời triển khai biện pháp phòng tránh, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.