Theo Bao Cong ly – Doc bai goc
Từ kiến nghị dành một phần quỹ nhà ở xã hội cho công nhân ngành than, đến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường và những dự án nhà ở tập thể đang được triển khai, Quảng Ninh đang từng bước cụ thể hóa bài toán an cư cho người thợ mỏ.
Tại Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề với công nhân, lao động do Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức ngày 7/5/2026, nhiều công nhân ngành than kiến nghị cần có cơ chế riêng về nhà ở, dành một tỷ lệ quỹ nhà ở xã hội nhất định cho lực lượng lao động này.
Cử tri cũng đề nghị đơn giản hóa thủ tục mua nhà ở xã hội, có giải pháp kiểm soát, giảm giá bán để phù hợp hơn với thu nhập của công nhân.
Những kiến nghị ấy xuất phát từ một nhu cầu rất thực tế. Tại các địa bàn tập trung đông công nhân khai khoáng, nhu cầu về nơi ở ổn định vẫn lớn, trong khi việc tiếp cận nhà ở xã hội còn gặp không ít trở ngại về thủ tục, giá bán và hạ tầng dịch vụ đi kèm.
Với người lao động làm việc trong môi trường đặc thù như ngành Than, nơi ở càng có ý nghĩa đối với việc phục hồi sức khỏe sau mỗi ca làm việc và sự gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Trước đó, tại Hội nghị giao ban Thường trực Tỉnh ủy ngày 13/12/2025, Bí thư Quản Minh Cường yêu cầu đối với các dự án nhà ở xã hội phải xây dựng tiêu chí, điều kiện mua nhà phù hợp thực tế, tạo điều kiện để người lao động tiếp cận, qua đó góp phần thu hút lao động đến sinh sống và làm việc tại Quảng Ninh.
Chỉ đạo này cho thấy, nhà ở được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với bài toán nguồn nhân lực. Không chỉ xây thêm nhà, vấn đề quan trọng là làm sao để người cần nhà có thể tiếp cận được nhà. Một dự án có thể hoàn thành hàng trăm căn hộ, nhưng ý nghĩa của chính sách chỉ thực sự được phát huy khi những căn hộ ấy phù hợp với khả năng và nhu cầu của người lao động.
Thực tế tại ngành than đang có những chuyển động rõ nét. Năm 2025, Công ty CP Than Núi Béo – Vinacomin khởi công dự án đầu tư xây dựng nhà ở tập thể cho công nhân mỏ với quy mô 11 tầng nổi, một tầng hầm và tum kỹ thuật, tổng diện tích sàn khoảng 21.340m². Công trình gồm 358 phòng ở khép kín, cùng các không gian phục vụ sinh hoạt, ăn uống, rèn luyện sức khỏe và hạ tầng thiết yếu.
Công ty Than Khe Chàm – TKV cũng đang triển khai dự án nhà ở tập thể trị giá 237 tỷ đồng, quy mô 360 căn hộ khép kín. Công trình được đầu tư các hạng mục phục vụ đời sống như căng tin, phòng rèn luyện sức khỏe, sân thể thao, khuôn viên cây xanh và các điều kiện sinh hoạt thiết yếu.
Những công trình này cho thấy, cách tiếp cận về nhà ở công nhân đang có sự thay đổi. Nhà ở không còn được nhìn đơn thuần là nơi lưu trú sau ca mà từng bước trở thành một phần của chính sách chăm lo đời sống người lao động.
Một nơi ở sạch sẽ, an toàn, có điều kiện nghỉ ngơi và sinh hoạt phù hợp giúp người thợ tái tạo sức lao động, giảm bớt áp lực cuộc sống và có thêm điều kiện gắn bó với nơi làm việc.
Trong nhiều năm, một số đơn vị ngành than như Than Nam Mẫu, Than Vàng Danh đã chú trọng nâng cao chất lượng các khu nhà tập thể, tổ chức không gian sống theo hướng đồng bộ hơn, duy trì các điều kiện về vệ sinh, an ninh, cảnh quan và tiện ích.
Cùng với chương trình “Mái ấm Công đoàn”, những chính sách này góp phần tạo thêm điểm tựa cho người lao động, nhất là những công nhân xa quê. Tuy nhiên, những công trình đang được đầu tư mới là một phần trong bài toán nhà ở cho thợ mỏ. Chính kiến nghị của công nhân tại hội nghị tiếp xúc cử tri cho thấy, nhu cầu vẫn còn lớn.
Khi giá nhà vượt khả năng chi trả hoặc thủ tục tiếp cận còn phức tạp, việc có thêm dự án chưa đồng nghĩa với việc người lao động đã có thêm cơ hội an cư. Bởi vậy, cùng với nguồn lực của TKV và các đơn vị thành viên, việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phù hợp với thu nhập của công nhân cần tiếp tục được quan tâm. Trong đó, việc tạo quỹ đất là một khâu quan trọng.
Tháng 3/2026, Quảng Ninh yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát quỹ đất từ các đơn vị ngành than, sớm bàn giao để triển khai nhà ở xã hội, khu tái định cư và các công trình phù hợp; đồng thời yêu cầu không để quỹ đất sau bàn giao bị bỏ hoang.
Đây là hướng đi có ý nghĩa thiết thực. Quỹ đất từ ngành than nếu được rà soát, bàn giao và đưa vào sử dụng hiệu quả sẽ không chỉ giải quyết những tồn tại trong quản lý đất đai, mà còn có thể tạo thêm nguồn lực cho các dự án phục vụ chính người lao động và cộng đồng dân cư nơi ngành than hoạt động.
Ở quy mô rộng hơn, Quảng Ninh đã hoàn thành 2.876 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2025. Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh được giao hoàn thành 15.387 căn, trong đó năm 2026 là 2.770 căn; hiện đang tập trung triển khai 8 dự án với quy mô khoảng 7.414 căn hộ. Về nhà ở cho thuê, toàn tỉnh hiện có khoảng 3.300 phòng do doanh nghiệp đầu tư.
Những con số ấy cho thấy, bài toán nhà ở đang được đặt trong một chương trình lớn hơn, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng sống và thu hút nguồn nhân lực. Với Quảng Ninh – địa phương có truyền thống công nghiệp khai khoáng và đang bước vào giai đoạn phát triển mới, việc giữ chân người lao động, nhất là lực lượng công nhân kỹ thuật, có ý nghĩa không nhỏ đối với năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Nhà ở cho công nhân vì thế không nên chỉ được tính bằng số dự án hay số căn hộ hoàn thành. Thước đo quan trọng hơn là khả năng tiếp cận thực tế của người lao động: giá có phù hợp không, thủ tục có thuận lợi không, vị trí có đáp ứng nhu cầu đi lại không và môi trường sống có bảo đảm hay không.
Từ những kiến nghị của công nhân đến chỉ đạo của tỉnh (nay là thành phố) và những công trình đang hình thành, Quảng Ninh đã có những bước đi cụ thể trong chăm lo chỗ ở cho người thợ mỏ. Điều cần tiếp tục là biến thêm nhiều quỹ đất, thêm nhiều dự án thành những mái nhà thực sự vừa sức với người lao động.
Bởi với người thợ mỏ, sau mỗi ca lao động nặng nhọc, một nơi ở ổn định không chỉ là chỗ nghỉ ngơi. Đó còn là điểm tựa để họ chăm lo gia đình, phục hồi sức khỏe và yên tâm gắn bó với nghề. Chăm lo được nơi ở cho người thợ cũng là thêm một cách giữ người, giữ nghề và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành than.