Áp lực học tập, kỳ vọng từ gia đình, sự cạnh tranh điểm số cùng những biến đổi tâm sinh lý tuổi dậy thì đang khiến nhiều học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài trước mùa thi. Theo các chuyên gia, bên cạnh kiến thức, kỹ năng quản lý cảm xúc đang trở thành “chìa khóa” quan trọng giúp học sinh giữ ổn định tinh thần và vượt qua áp lực.
 |
| Mùa thi áp lực: Học sinh cần học cách “giữ cân bằng” cảm xúc. |
Chỉ còn ít tuần nữa, kỳ thi vào lớp 10 và kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 – 2026 sẽ chính thức diễn ra. Đây cũng là thời điểm nhiều học sinh phải đối diện với áp lực lớn về học tập, tâm lý và kỳ vọng.
Ở lứa tuổi dậy thì, những thay đổi mạnh mẽ về thể chất và nội tiết thường kéo theo nhiều biến động cảm xúc. Không ít học sinh dễ rơi vào trạng thái lo âu, căng thẳng, mất tập trung, thậm chí cáu gắt hoặc khép mình khi áp lực kéo dài.
Theo PGS.TS Trần Thành Nam – Chuyên gia giáo dục, học sinh hiện nay đang phải thích nghi với tốc độ tiếp nhận thông tin quá nhanh trong môi trường số.
“Các bạn trẻ hiện phải cập nhật kiến thức liên tục, đồng thời chịu tác động từ mạng xã hội, internet và rất nhiều mối quan hệ xung quanh. Nhiều em rơi vào trạng thái quá tải vì không quản lý được cảm xúc hoặc những mâu thuẫn trong các mối quan hệ”, ông Nam nhận định.
Ông Nam cho biết, nhiều khảo sát cho thấy có nhiều học sinh gặp khó khăn tâm lý ở các mức độ khác nhau. Biểu hiện phổ biến là mất khả năng tập trung, thường xuyên lo lắng, suy nghĩ tiêu cực hoặc có những phản ứng bộc phát do căng thẳng kéo dài.
“Có những em sau khi mất kiểm soát cảm xúc đã có hành vi nóng nảy rồi cảm thấy hối hận. Vì thế, quản lý cảm xúc không còn là kỹ năng phụ mà đã trở thành năng lực cần thiết của công dân trong thế kỷ XXI, giúp con người sống hạnh phúc và thành công hơn”, chuyên gia nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia tâm lý, quản lý cảm xúc không có nghĩa là kìm nén cảm xúc, mà là hiểu, nhận diện và điều chỉnh cảm xúc đúng cách.
PGS.TS Trần Thành Nam cho rằng, học sinh cần được hướng dẫn nhận biết các trạng thái cảm xúc khác nhau của bản thân, từ khó chịu, bực bội đến tức giận, đồng thời học cách bộc lộ cảm xúc một cách phù hợp và văn minh.
Bên cạnh đó, việc đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để hiểu cảm xúc của bạn bè, thầy cô hay cha mẹ cũng là kỹ năng quan trọng giúp học sinh xây dựng các mối quan hệ tích cực.
“Các em cần hiểu rằng mình là người làm chủ cảm xúc, không để cảm xúc điều khiển bản thân. Một số kỹ thuật như: thư giãn, chuyển hướng chú ý hay dừng lại trước “điểm sôi” cảm xúc sẽ giúp hạn chế những lời nói, hành vi quá khích”, ông Nam chia sẻ.
Không chỉ học sinh, gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành, hỗ trợ tâm lý cho các em trong giai đoạn áp lực thi cử.
Theo chuyên gia, phụ huynh cần trở thành tấm gương trong cách ứng xử và kiểm soát cảm xúc hằng ngày, tránh tạo thêm áp lực bằng sự kỳ vọng quá mức hoặc những lời trách mắng.
Quan trọng hơn, cha mẹ nên duy trì đối thoại cởi mở, khuyến khích con chia sẻ những lo lắng, áp lực hoặc cảm xúc tiêu cực thay vì giữ trong lòng.
Ở môi trường học đường, các trường cần tăng cường hoạt động tư vấn tâm lý, kỹ năng sống, tổ chức các buổi tọa đàm, chia sẻ để học sinh hiểu rõ hơn về sức khỏe tinh thần và học cách ứng phó với áp lực.
Mùa thi luôn đi kèm áp lực, nhưng khi được lắng nghe, thấu hiểu và trang bị kỹ năng quản lý cảm xúc, học sinh sẽ có thêm sự tự tin, ổn định tâm lý để bước qua những kỳ thi quan trọng bằng tâm thế tích cực hơn.
Theo baovephapluat.vn